LAKSAMANA MELAKA HANG NADIM

Ilustrasi Hang Nadim

Laksamana Hang Nadim adalah anak kepada Laksamana Hang Jebat yang dibesarkan oleh Laksamana Hang Tuah. Beliau lahir melalui hasil perkahwinan Hang Jebat dan Dang Wangi, yang juga dikenali sebagai Dang Inangsih.

Beliau dilantik sebagai Laksamana Melaka menggantikan Laksamana Khoja Hassan, setelah kejatuhan Kota Melaka. Beliau terlibat dalam peperangan dengan Portugis, dalam 32 kali pertempuran. Hasil perkahwinan Laksamana Hang Nadim dengan anak keempat Hang Tuah bernama Tun Mas Jiwa, telah dikurniakan seorang anak lelaki bernama Tun Mat Ali. Laksamana Hang Nadim berkahwin lebih dari seorang dan mempunyai ramai anak.

Beliau pernah mengetuai serangan sebanyak dua kali, untuk menduduki Melaka semula. Walau bagaimanapun, serangan itu berjaya dipatahkan oleh Portugis. Laksamana Hang Nadim telah menggunakan strategi menyekat bekalan makanan dari memasuki Kota Melaka. Tindakan ini telah berjaya dan menyebabkan Kota Melaka mengalami kekurangan bekalan makanan yang serius. Tekanan yang diberikan oleh Laksamana Hang Nadim ke atas Portugis di Kota Melaka hanya terhenti apabila bantuan ketenteraan Portugis dari Goa India tiba.

Selain itu juga, Laksamana Hang Nadim adalah orang yang paling penting dalam menyusun pertahanan Sultan Melaka di Kopak, Bentan. Beliau berjaya mempertahankan kubu ini dalam jangka masa yang panjang, sehingga menimbulkan kerugian yang besar kepada pihak Portugis, serta menjejaskan perdagangan Portugis di Melaka.

Setelah kemangkatan Sultan Mahmud Syah Melaka di Kampar, Laksamana Hang Nadim meneruskan khidmat baktinya di bawah pemerintahan Sultan-sultan Johor, seperti Sultan Alauddin Riayat Syah, Sultan Muzaffar Syah II, Sultan Abdul Jalil Syah I dan Sultan Ali Jalla.

Walaupun Laksamana Hang Nadim gagal menawan semula Kota Melaka sepanjang hayatnya, namun tugas ini akhirnya berjaya dilakukan oleh Laksamana Abdul Jamil dari Johor. Beliau akhirnya meninggal dunia dan dimakamkan di Bukit Bentan.

BALAIRONG SERI ISTANA ABU BAKAR,1977

Sebagai sebuah persemayaman rasmi dan tempat berlangsungnya istiadat diraja, Istana Abu Bakar dilengkapi dengan pelbagai kemudahan tatkala siap dibina pada tahun1965, termasuklah sebuah Balairong Seri dan sebuah ruang santapan utama dinamakan Dewan Mulia.

Foto Balairong Seri ini dirakamkan di dalam tahun 1977, sempena Istiadat Permasyhuran Gelaran Tengku Mahkota Pahang, ke atas tubuh Tengku Mahkota Tengku Abdullah (kini Al-Sultan Abdullah).

Pemakaian gelaran tersebut disempurnakan oleh Paduka Ayahanda Baginda, Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah, di atas singgahsana yang terletak di bahagian tengah hadapan Balairong Seri ini, sambil disaksikan oleh bondanya, Tengku Ampuan Hajah Afzan. Pada hari Ahad, 23 Oktober 1977. 2 tahun sebelumnya, iaitu pada hari Khamis, 8 Mei 1975, di Balairong Seri ini jugalah Sultan Haji Ahmad Shah ditabalkan sebagai Sultan Pahang ke-5, menurut Peraturan Adat Istiadat Diraja Pahang.

Bahagian tengah Balairong Seri ini akan dikosongkan dalam Istiadat Kemangkatan, untuk menempatkan keranda diraja dan jenazah, bagi membolehkan orang kenamaan dan rakyat jelata memberikan penghormatan terakhir, seperti yang dilakukan semasa kemangkatan Almarhum Sultan Sir Abu Bakar Ri’ayatuddin Al-Mu’adzam Shah (7 Mei 1974), Almarhumah Tengku Ampuan Besar Pahang, Raja Hajah Fatimah (23 Jun 1988) dan Almarhumah Tengku Ampuan Hajah Afzan (29 Jun 1988).

SEMBILAN ORANG BENDAHARA KESULTANAN MELAYU MELAKA

Kemakmuran Melaka dalam abad ke-14 dan juga abad ke-15 amat bergantung kepada pembesar utama, yang dikenali sebagai Bendahara. Peranan jawatan ini amat penting dalam menentukan corak pentadbiran, perancangan ekonomi dan juga menentukan waris tahta Kesultanan Melaka itu berterusan. Terdapat 9 orang Bendahara yang wujud sebelum kejatuhan Kota Melaka kepada Portugis:

1. Tun Perpatih Tulus

2. Raden Bagus Bendahara Seri Wak Raja

3. Raden Anum Seri Amar Diraja

4. Tun Perpatih Sedang

5. Tun Ali Nara Diraja

6. Tun Perak Paduka Raja

7. Tun Perpatih Putih

8. Tun Mutahir

9. Bendahara Tepok Paduka Tuan

Mereka menjalankan tugas mengetuai pentadbiran negeri dan menasihati Sultan Melaka dalam pelbagai kes serta mengatur bakal waris kesultanan. Bendahara amat dihormati dalam pentadbiran Kesultanan Melaka. Taraf seorang Bendahara mengatasi taraf anak raja dan raja-raja dari negeri naungan Melaka.

AHLI JUMAAH PEMANGKU RAJA PAHANG

Pengerusi

YAM Tengku Muda Pahang

Tengku Abdul Rahman Al-Haj ibni Sultan Haji Ahmad Shah

(15 Februari 2019 - 15 Disember 2019)

Ahli-Ahli

YAM Tengku Arif Temenggong Pahang

Tengku Fahd Mu'adzam ibni Sultan Haji Ahmad Shah

(15 Februari 2019 - 15 Julai 2019)

YAM Tengku Puteri Seri Lela Wangsa Pahang

Tengku Tan Sri Hajah Meriam binti Sultan Haji Ahmad Shah

(15 Februari 2019 - 15 April 2019)

YAM Tengku Puteri Seri Teja Pahang

Tengku Puan Sri Hajah Muhaini binti Sultan Haji Ahmad Shah

(16 April 2019 - 16 Jun 2019)

YAM Tengku Puteri Seri Kemala Pahang

Tengku Hajah Aishah binti Sultan Haji Ahmad Shah

(17 Jun 2019 - 17 Ogos 2019)

YAM Tengku Puteri Seri Lela Manja Pahang

Tengku Hajah Nong Fatimah binti Sultan Haji Ahmad Shah

(18 Ogos 2019 - 18 Oktober 2019)

YAM Tengku Puteri Seri Bongsu Pahang

Tengku Hajah Shahariah binti Sultan Haji Ahmad Shah

(18 Oktober 2019 - 15 Disember 2019)

TENGKU MUDA PAHANG DILANTIK PENGERUSI JUMAAH PEMANGKU RAJA PAHANG

Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Pahang, Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah berkenan melantik Ahli-ahli Jumaah Pemangku Raja Pahang di dalam Majlis Pengurniaan Suratcara Pelantikan yang diadakan di Bilik Mengadap Besar, Istana Abu Bakar. Pekan pada 22 Februari 2019.

Ahli-ahli Jumaah Pemangku Raja akan menjalankan tugas-tugas KDYMM Pemangku Raja Pahang, Tengku Hassanal Ibrahim Alam Shah ibni Al-Sultan Abdullah, yang kini sedang belajar di Royal Military Academy Sandhurst, United Kingdom sehingga 15 Disember 2019.

Pada majlis itu, Al-Sultan Abdullah berkenan melantik Tengku Muda Pahang, Tengku Abdul Rahman Al-Haj ibni Sultan Haji Ahmad Shah sebagai Pengerusi Jumaah Pemangku Raja Pahang bermula 15 Februari 2019 sehingga 15 Disember 2019.

Pelantikan ini diadakan mengikut Fasal 1(a), Perkara 18 (Bahagian Pertama) Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Pahang, iaitu ‘Jika sekiranya Raja Pemerintah dipilih memegang jawatan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, maka Raja Pemerintah boleh melantik Pemangku Raja atau Jumaah Pemangku Raja bagi menunaikan tugas-tugas diraja sehingga sampai masanya baginda berhenti menjalankan tugas Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong’.

Sementara itu, Yang Amat Mulia Tengku Arif Temenggong Pahang, Tengku Fahd Mu’adzam ibni Sultan Haji Ahmad Shah pula dilantik menjadi Ahli Jumaah Pemangku Raja Pahang bagi tempoh 15 Februari 2019 sehingga 15 Julai 2019.

Lima lagi Ahli Jumaah Pemangku Raja yang dilantik akan menjalankan tugas secara bergilir-gilir, mengikut tempoh yang telah ditetapkan. Mereka ialah YAM Tengku Puteri Seri Lela Wangsa Pahang, Tengku Tan Sri Hajah Meriam binti Sultan Haji Ahmad Shah (15 Februari hingga 15 April 2019); YAM Tengku Puteri Seri Teja Pahang, Tengku Puan Sri Hajah Muhaini binti Sultan Haji Ahmad Shah (16 April hingga 16 Jun 2019); YAM Tengku Puteri Seri Kemala Pahang, Tengku Hajah Aishah binti Sultan Haji Ahmad Shah (17 Jun hingga 17 Ogos 2019); YAM Tengku Puteri Seri Lela Manja Pahang, Tengku Hajah Nong Fatimah binti Sultan Haji Ahmad Shah (18 Ogos hingga 18 Oktober 2019); dan YAM Tengku Puteri Seri Bongsu Pahang, Tengku Hajah Shahariah binti Sultan Haji Ahmad Shah (18 Oktober hingga 15 Disember 2019).

PERISTIWA KEMANGKATAN ALMARHUM SULTAN ABDULLAH

Tidak lama selepas berakhirnya Persidangan Raja-Raja Empat Buah Negeri Bersekutu, di Pekan di dalam tahun 1932, Sultan Abdullah Al-Mu'tassim Billah telah jatuh gering. Sebagai raja yang berpegang kuat kepada adat memakai dukun dan pawang, beberapa orang dukun dan pawang telah dipanggil dari seluruh negeri dan juga dari luar untuk mengubati kegeringan yang dikatakan oleh pawang-pawang itu sebagai 'gering raja'. Tetapi semua ikhtiar itu kecewa, tidak mendatangkan sembuh. Doktor-doktor kerajaan daripada Kuala Lumpur yang telah datang memeriksa kegeringan baginda itu telah mendapati yang baginda menghidap penyakit kencing manis.

Kegeringan baginda itu telah menjadikan suatu senario yang luar biasa, di mana beratus-ratus dan adakalanya sehingga beribu-ribu hamba rakyat telah hadir berjaga-jaga di dalam kota istana pada setiap malam, menunjukkan tanda kasih kepada Raja mereka. Manakala, putera puteri baginda dan sekalian saudara baginda penuh berhimpun di dalam istana.

Sultan Perak, Sultan Iskandar Shah yang merupakan adinda ipar dan juga besan baginda, yang ketika itu bersemayam di Pekan yang menyaksikan peristiwa itu telah memuji akan perasaan taat dan kasih rakyat negeri Pahang kepada Rajanya. Sultan Iskandar Shah bertitah mengatakan yang baginda tidak akan dapati keadaan seumpama itu di negeri Perak. Sultan Iskandar Shah telah berangkat pulang ke Perak, beberapa hari sebelum Sultan Abdullah mangkat.

Kegeringan Sultan Abdullah semakin berat dan pada hari Rabu, 22 Jun 1932, jam 8.25 malam, Sultan Abdullah menghembuskan nafas yang terakhir di hadapan sekalian putera puteri, saudara mara dan Orang-orang Besar Negeri, di Istana Terentang, Pekan.

Jenazah baginda dimakamkan di Makam Diraja Kampung Marhum, Kuala Pahang. Baginda digantikan oleh putera baginda, Tengku Mahkota Abu Bakar.

PERISTIWA DATO’ UNDANG JELEBU MENYURUH PEGAWAI INGGERIS MENGIKAT TALI KASUTNYA

Dalam satu mesyuarat di Kediaman Pegawai Daerah Jelebu di dalam tahun 1920-an, Undang Luak Jelebu ke-12, Dato’ Abdullah bin Panglima Muda telah ditegur kerana tali kasutnya tidak diikat dengan betul.

Pegawai Kanan Inggeris yang menegur Dato’ Abdullah itu ialah Andrew Caldecott, yang berkhidmat di Seremban. Menurut ceritanya, Dato’ Abdullah naik berang dan menyergah orang putih itu, “ Kalau begitu, awak sahajalah ikatkan tali kasut kawan”, sambil Dato’ Abdullah menudingkan jari ke arah kasutnya.

Caldecott tergamam dan gementar. Tanpa berlengah lagi, beliau menundukkan badan untuk mengikat tali kasut Dato’ Abdullah. Semua yang hadir termasuk Pegawai Daerah tidak dapat berkata apa-apa. Semenjak kejadian itu, Dato’ Abdullah sentiasa dihormati. Semua orang berhati-hati apabila hendak berkata-kata dengan Dato’ Abdullah.

Beberapa tahun selepas kejadian itu, iaitu di dalam tahun 1931, Andrew Caldecott telah dilantik menjadi Ketua Setiausaha Tanah Melayu. Barangkali sehingga ke akhir hayat beliau, Caldecott pasti tidak akan dapat melupakan  kejadian yang dialaminya itu.

Dato’ Undang Abdullah telah meninggal dunia di Kampun Jelin, Kuala Klawang pada 10 Ogos 1945, ketika berusia 74 tahun.